नृत्यशास्त्री वीणा जोशीको ग्रन्थ ‘नेवार समुदायका परम्परागत मुकुण्डोनाच’ सार्वजनिक

 Maharjan Ratna

काठमाडौँ । नेवार समुदायको अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा, परम्परागत मुकुण्डोनाच र चर्या नृत्यको संरक्षण एवं अभिलेखीकरणमा एउटा ठुलो कोशेढुङ्गा सावित हुने बृहत् ग्रन्थ ‘नेवार समुदायका परम्परागत मुकुण्डोनाच’ सार्वजनिक भएको छ। वरिष्ठ नृत्यशास्त्री एवं अनुसन्धाता वीणा जोशी (राजभण्डारी) द्वारा लिखित यस ऐतिहासिक पुस्तकले शताब्दीयौँदेखि गुठी र तान्त्रिक घेराभित्र मात्र सीमित रहेका कतिपय गोपनीय ज्ञान र जीवित इतिहासलाई वृहत् पाठकमाझ ल्याएको छ। लेखिका जोशीले आफ्नो पाँच दशक (५० वर्ष) लामो अथक अनुसन्धान, साधना र स्थलगत अध्ययनको निचोडलाई यस ग्रन्थमा समेट्नुभएको हो। पुस्तकमा काठमाडौँ र पाटन (ललितपुर) का मुकुण्डोनाचहरूको गहन तुलनात्मक विश्लेषण गरिएको छ।

सम्पदा/संस्कृति  संग सबंधीत छ |

चर्या नृत्यको शास्त्रीय गम्भीरता र वर्तमान व्यवसायीकरणको चुनौती

 Maharjan Ratna

-लेखक: रणबज्र परिचय: चर्या नृत्य के हो ? नेपाली संस्कृति, विशेष गरी काठमाडौँ उपत्यकाको रैथाने नेवार बौद्ध समाजमा ‘चर्या नृत्य’ (नेपाल भाषा नेवारभाषामा: चचा प्याखँ ) केवल एउटा परम्परागत नाच वा कला मात्र होइन। यो बज्रयान बौद्ध धर्मको अत्यन्तै उच्च, गुह्य (गोप्य) र तान्त्रिक साधना पद्धतिको एउटा जीवन्त विधा हो। ईसाको आठौँ-नवौँ शताब्दीदेखि महासिद्धहरूले रक्षा गर्दै आएको यो कला संसारकै सबैभन्दा पुराना जीवित नृत्य परम्पराहरूमध्ये एक मानिन्छ। ‘चर्या’ को अर्थ ‘आचरण’ वा ‘साधनाको मार्ग’ हुन्छ। तसर्थ, चर्या नृत्य भनेको शरीर, वचन र मनलाई एकाकार गरेर बुद्धत्व प्राप्तिका लागि गरिने एक

सम्पदा/संस्कृति, सुभाय् पोस्ट बिशेष  संग सबंधीत छ |

लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालय नवनियुक्त उपकुलपति डा. मणिकरत्न शाक्यद्वारा पदभार ग्रहण

 Maharjan Ratna

दिपक बिके, लुम्बिनी/ लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयका नवनियुक्त उपकुलपति सह-प्राध्यापक डा. मणिकरत्न शाक्यले आज  जेठ ४ गते एक विशेष समारोहका बीच आफ्नो पदभार ग्रहण गर्नुभएको छ। बौद्ध अध्ययनका क्षेत्रमा एक स्थापित शिक्षाविद् तथा प्रखर अनुसन्धानकर्ताका रूपमा परिचित डा. शाक्यको नियुक्तिसँगै विश्वविद्यालयले एक अनुभवी प्राज्ञिक नेतृत्व पाएको छ।उहाँको कार्यभार सम्हाल्ने क्रममा विश्वविद्यालयका प्राध्यापक, कर्मचारी तथा शैक्षिक क्षेत्रका व्यक्तित्वहरूले भव्य स्वागत गर्दै सफल कार्यकालको शुभकामना व्यक्त गरेका छन्। यसै अवसरमा एस.एम. इन्फोटेनमेन्ट प्रा. लि. परिवार पनि नवनियुक्त उपकुलपति डा. शाक्यको कार्यकाल पूर्ण रूपमा सफल रहोस् भन्दै हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछ। उहाँको कुशल नेतृत्वमा

शिक्षा / स्वास्थ्य, सुभाय् पोस्ट बिशेष  संग सबंधीत छ |

काठमाडौँ महानगरपालिका वडा नं. २२ मा भव्य सांस्कृतिक तथा व्यावसायिक महोत्सव सम्पन्न

 Maharjan Ratna

काठमाडौँ /काठमाडौँ महानगरपालिका वडा नम्बर २२ को आयोजनामा रैथाने कला, संस्कृति, सम्पदा र स्थानीय व्यापारलाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यका साथ सञ्चालित ‘२२ कल्चरल कार्निभल’ (भव्य सांस्कृतिक तथा व्यावसायिक महोत्सव) भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ। न्यूरोड, पाको, खिचापोखरी लगायतका क्षेत्रहरूलाई केन्द्रित गरी आयोजना गरिएको यस महोत्सवले स्थानीय ऐतिहासिक पहिचान र उद्यमशीलतालाई नयाँ उचाइ दिएको छ। वडा अध्यक्ष चिनीकाजी महर्जनका अनुसार न्यूरोड र आसपासका व्यावसायिक क्षेत्रहरूको ऐतिहासिक एवं सांस्कृतिक गरिमालाई पुनर्जीवित गर्न र महामारी तथा आर्थिक मन्दीले सुस्ताएको व्यापारलाई चलायमान बनाउन यो महोत्सव निकै प्रभावकारी साबित भएको छ। महोत्सवका मुख्य आकर्षणहरू र विविध

कला/मनोरंजन  संग सबंधीत छ |

लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयको उपकुलपतिमा डा. माणिकरत्न शाक्यले पाए जिम्मेवारी

 Maharjan Ratna

दिपक बिके, लुम्बिनी/लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयको रिक्त रहेको उपकुलपति (भाइस-चांसलर) पदमा विश्वविद्यालयका बौद्ध अध्ययन संकायका पूर्व डिन एवं सह-प्राध्यापक डा. माणिकरत्न शाक्यले जिम्मेवारी प्राप्त गर्नुभएको छ। विश्वविद्यालयमा उपकुलपति पद रिक्त रहेको सन्दर्भमा प्राज्ञिक र प्रशासनिक नेतृत्वलाई सुदृढ रूपमा अगाडि बढाउन डा. शाक्यलाई यो महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सुम्पिएको हो। नवनियुक्त उपकुलपति डा. शाक्य बौद्ध धर्म, दर्शन, अनुसन्धान र प्राज्ञिक क्षेत्रमा एक स्थापित एवं अत्यन्त प्रतिष्ठित नाम हुनुहुन्छ। उहाँले यसअघि विश्वविद्यालयको बौद्ध अध्ययन संकायको डिनका रूपमा अत्यन्तै सफल र उदाहरणीय नेतृत्व प्रदान गरिसक्नुभएको छ। उहाँको कार्यकालमा विश्वविद्यालयले अन्तर्राष्ट्रिय प्राज्ञिक सम्बन्ध विस्तार, उच्चस्तरीय अध्ययन-अनुसन्धान र

राष्ट्रिय, शिक्षा / स्वास्थ्य  संग सबंधीत छ |

‘जीवन पथ’: नेपाली टेलिभिजनमा कला, संस्कृति र जीवन दर्शनको सिनेमाटिक अभिलेख

 Maharjan Ratna

– हरिहर बिद्रोही ,कला/संस्कृति ब्युरो नेपाली सञ्चार माध्यम र डिजिटल प्लेटफर्महरूमा पछिल्लो समय सतही मनोरञ्जन, भड्किलोपन र कोलाहलपूर्ण अन्तर्वार्ताहरूको बाढी नै आइरहेको देखिन्छ। यस्तो सञ्चार परिवेशका बीच बोधि टेलिभिजन (Bodhi Television) बाट सन् २०२१ देखि २०२३ सम्म प्रसारण भएको कार्यक्रम ‘जीवन पथ’ (Jeevan Path) एउटा नितान्त शान्त, बौद्धिक र दार्शनिक चौतारीका रूपमा स्थापित भयो। मुख्यतः बुद्ध धर्म, दर्शन र शिक्षा मात्र प्रसारण गर्ने विशिष्टीकृत च्यानलको रूपमा चिनिएको बोधि टेलिभिजनको इतिहासमा यो शो एउटा बिल्कुलै फरक शैली, गम्भीर संरचना र मौलिक स्वरूपको नमूना कार्यक्रम बन्न सफल भयो। दुई वर्षको यस छोटो

कला/मनोरंजन  संग सबंधीत छ |

बुद्ध जयन्ती र काठमाडौँ-लुम्बिनी शान्ति साइकल र्‍याली: समृद्ध यात्राको एउटा पाटो

 Maharjan Ratna

वैशाख शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् बुद्ध जयन्ती। सिद्धार्थ गौतमले जन्म लिएको, बोधिसत्व प्राप्त गरेको र महापरिनिर्वाण प्राप्त गरेको यो त्रिसंयोगको दिन विश्वभरका बौद्धमार्गी र शान्तिप्रेमीहरूका लागि एउटा उत्सव मात्र होइन, बरु बुद्धका उपदेशलाई पुनः स्मरण गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर पनि हो। यही पावन अवसरमा विगत केही वर्षदेखि काठमाडौँदेखि लुम्बिनीसम्म आयोजना हुने ‘शान्ति साइकल र्‍याली’ले नेपालको आन्तरिक र बाह्य पर्यटनमा नयाँ आयाम थपेको छ। १. शारीरिक र आध्यात्मिक यात्राको संगम साइकल र्‍याली केवल एउटा खेलकुद गतिविधि मात्र होइन। यो काठमाडौँको कोलाहलबाट निस्किएर शान्तिको मुहान लुम्बिनीसम्म पुग्ने एउटा कठिन तर गौरवपूर्ण यात्रा हो। जब

विचार  संग सबंधीत छ |

शान्तिका लागि १०८ यात्रीको साइकल यात्रा: स्वयम्भूबाट विदाई, पहिलो दिन हेटौंडामा सम्पन्न

 Maharjan Ratna

सुभाय् संवाददाता ,काठमाडौं/विश्वभर शान्ति, करुणा र सहअस्तित्वको सन्देश फैलाउने उद्देश्यका साथ सुरु भएको ‘शान्तिका लागि साइकल यात्रा’ को पहिलो दिन सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ। महासिद्ध युनिभर्सल पिस स्यान्क्चुअरीद्वारा आयोजित यस ऐतिहासिक यात्रालाई आज बिहान स्वयम्भूमा एक विशेष समारोहका बीच विदाई गरियो। स्वयम्भूमा विशेष आध्यात्मिक विदाई मंगलबार बिहान स्वयम्भूको पवित्र परिसरमा आयोजित कार्यक्रममा परम पावन थिन्ले रिन्पोछे तथा श्याल्पा तेनजिन रिन्पोछे ले विशेष पूजा-आजा गरी १०८ जना साइकल यात्रीहरूलाई विदाई गर्नुभयो। कार्यक्रममा डा. चिन्तामणि योगी लगायत विभिन्न धार्मिक तथा सामाजिक व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहेको थियो। विदाईका क्रममा रिन्पोछेहरूले यात्राको सफलता र विश्व

सुभाय् पोस्ट बिशेष  संग सबंधीत छ |

सुभाय् पोस्ट बिशेष

मैले भेटेको राजा शाक्य- व्यस्त सिंहदरबारभित्र भेटिएको एक कर्मशील नेतृत्व

अधिकारकर्मी मल्ल के. सुन्दरको नेपाल भाषाको कृतिको अङ्ग्रेजी संस्करण ‘सेप्टेम्बर १७’ सार्वजनिक

बज्रयोगिनी ग्राम: आचार्य अतिश दीपङ्कर श्रीज्ञानको पवित्र जन्मभूमि

कहाँ चुक्यो कपिलवस्तु ? विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत हुन सकेन

रास्वपा काठमाडौंको नेतृत्वमा युवा नेता राजा शाक्य: ‘नेपाल भाषा’ र स्थानीय मुद्दाका खम्बा