इतुंबहालय् अन्तर्राष्ट्रिय चर्या नृत्यकारतय् चर्या न्ह्यब्वया

यें/ अमेरिका, पोर्टल्याण्ड नृत्य मण्डल महाविहारया चर्यानृत्य गुरु प्रज्वल रत्न बज्राचार्यया सहित वयकःया शिष्यपिं नेपाः वयाच्वंगु दुसा थुकथं वयकःपिनिगु पुचलं श्री केशचन्द्र महाविहार, इटुम्बहालय् चर्यानृत्य याना कार्तिक ११ गते शुक्रवाः स्वकुमिपिन्त क्यंगु दु् । थुकथं चर्या नृत्य यायगु झ्वलय् गुरु वन्दना, अवलोकितेश्वर, रक्त गणेश, आर्यतारा, बज्रयोगिनी व बज्रयोगिनीया चर्यानृत्य याःगु खः । भाजु प्रज्वलरत्न बज्राचाार्यवजुं अमेरिकाय् नृत्य मण्डल नीस्वना विहार दयका चर्चा नृत्य विदेशीपिन्त स्यनेगु याना वयाच्वनाबिज्यागु दु ।

केशचन्द्र महाविहार संरक्षण समाजया दुजः मणिरत्न शाक्यया संयोजकत्वय् नृ्रत्य न्ह्योब्वःगु खः । समाजसेवी एवं बौद्ध धर्मया विकासय् न्ह्योचिलादीम्ह शैलेन्द्र बज्राचार्यं उदघोषण याना न्ह्याःगु थुगु ज्याझ्वलय् थुगु चर्या नृत्य न्ह्योब्वयगु झ्वलय् स्वयम्भू रत्न शाक्यजुं चचा म्ये हालादीगु खः । चर्यागुरु प्रज्वल रत्न बज्राचार्य चर्या नुत्यया बारे जानकारी बियादीगु थुगु ज्याझ्वलय् नेपाःपाखेृं नमामि शाक्यं अवलोकितेश्वर व श्रीया शाक्यं आर्यतारा चर्या नृत्य न्ह्योब्वयादीगु खःसा विदेशी नागरिकपिन्सं बज्रयोगिनी, रत्न गणेश व बज्रवाराहीया चर्या नृत्य न्ह्योब्वयादीगु खः ।

चर्या नृत्य न्ह्योब्वयादीपिं कलाकारपिन्त गं व बज्र उपाहार स्वरुप देछायगु ज्या नं जूगु थुगु ज्याझ्वलय् इतुंबहाः सर्वंसंघया दुजः एवं पौभाः कलाकार उत्तम शाक्य च्वयादीगु प्यपा पौभाः नं ब्वज्या यायगु ज्या जूगु खः ।

थुगु ज्याझ्वलय् गुरु वन्दना चर्या नृत्य याना ज्याझ्वः न्ह्याःगु खःसा चर्या नृत्य न्ह्योब्वयादीपिं विदेशी कलाकारपिन्सं थःगु अनुभवया खँ नं कनादीगु खः ।
लुम्विनी विकास कोषया सदस्य सचिव सानुराजा शाक्य, लुम्विनी विश्वविद्यालयया उपकुलपति ह्रदय रत्न बज्राचार्य, बौद्ध विद्धान डा. बज्रराज शाक्य, बज्राचार्य क्लवया नायो सर्जु बज्राचार्य, केशचन्द्र महाविहार संरक्षण समाजया नायो प्रज्ञारत्न शाक्य लगायतपिनिगु उपस्थिति दुगु खः ।

योगिनीपिनिगु शाश्त्रीय आभूषण व वसपोलपिन्सं धारणा याइगु धारण वस्तुया बारे नं इलय् व्यलय् रचनात प्रकाशित जुया वयाच्वंगु दु । थुकथंया रचना हे योगिनीनिनिगु बारे व थीथी बौद्ध द्यःपिनिगु बारे जानकारी काय् फयाच्वनीगु खः ।

बौद्ध दर्शन व कलायात समाहित यानाः कलाया स्वगूलिं विधा वास्तुकला, मूर्तिकला व चित्रकलाया विकास जूगु धैगु न्यनेदु् । र्बौद्ध कला अन्तरगतया स्वगूलिं विधाय् बौद्ध दर्शनया देवताया प्रतिमाया मू विषयवस्तु जुया दयकातःगु दु् । बोधिसत्य, लोकेश्वर, वसुन्धरा, तारा लगायत थीथी धर्मपाल व क्षेत्रपाल आदि द्यःपिंके थीथी आभरण व वस्त्रपाखें सजे यानातःगु सजीव कलाया नमूनात नं प्राप्त जुयाच्वंगु दु ।

थुकथं चर्या नृत्य न्ह्योब्वइ बलय् चर्या नृत्य न्ह्योब्वम्ह द्यःया आभूषण गुकथंया खँ उकथंया हे चर्या नृत्य न्ह्योब्वइम्ह कलाकारया शरिरय् चक्रि, न्हायपनय् कुण्डल, गपतय् कण्ठि, ल्हातय् रचक, जनपातय् मेखला व तुतिइ नूपुर थें जाःगुृ आभूषणपाखे सजे याना तःगु खनावयाच्वनागु दु । झी पुर्खापिन्सं आध्यात्मिक एवं धार्मिक दर्शनयात जनमानसय् कःघाना छगू बांलागु लँया रुपय् कलायात हे न्ह्याने न्ह्योचिका वयाच्वंगु खनेदु ।

बौद्ध द्यःपिंके आभूषणया रुपय् चक्रि, कुण्डल, कण्ठि, रुचक, मेखला आदि मुख्य तिसा जुयाच्वंगु दु । बौद्ध दर्शन व समाज दुने आभूषण विषययात सुन्दरता व आर्कषण रुपं जक मस्वसे बौद्ध दर्शनय् आधारित थीथी विशुद्धीका व ज्ञानया प्रतिक स्वरुप कःघाना वयाच्वंगु खनेदु । मानव सभ्यताया शुरुंनिसें आभूषणयात आकर्षणया कृतिम साधनाया रुपय् जक मकासे मानव शरीरया विकारत चीकेत विशुद्ध दयकेगु, आयुर्वेदिक महत्व, तान्त्रिक महत्वः, ज्योतिष शास्त्रीय महत्व लगायत थीथी शान्त्रीय महत्वया साधनया रुपय् नं प्रचलनय् हयातःगु दु ।

बुद्ध व वसपोलया अनुयायीपिका अलंकारया रुपय् कयातःगु न्यागू प्रकारया सर्वोच्च मानवीय गुणत गुकियात अभौतिक वस्तुयात हे वास्तविक अलंकारया रुपय् माने याना उकियात पञ्चाभूषण रुपय् कयावयाच्वंगु दु । थ्व न्यागू प्रकारया अलंकार धैगु सत्य, शान्ति, महाकरुणा, अनुत्तर बोधि व पारमिता खः । थुगु न्यागू सर्वोच्च गुणया अलंकारयात हे भौतिक रुपय् चक्रि, कुण्डल, कण्ठि, रचक व मेखला थें जाःगु पञ्चाभुषणया रुपय् कयातःगु दु । थुगु पञ्चाभुषणयात शरिरया थीथी ब्वय् छ्यलाबुला याना न्ह्याकातःगु व न्ह्याना वयाच्वंगु खनेदु ।
थुथु पञ्चाभूषणयात शरिरया थीथी ब्वः गथेकि शिरोभागय् मुकुट (चक्रि), कणर्भूषणया रुपय् कुण्डल, ह्रदयभूषणया रुपय् कण्ठि, रत्नमाला, हस्तभूषणया रुपय् चुल्या, बाजु, पादभूषणया रुपय् पाउजु, मेखला, नूपुर छ्यलाबुला याना वयाच्वंगु दु ।

योगिनीपिनिगु मूर्तित थीथी थासय् प्रतिस्थापन याय्धुंकाः उगु मूर्तिइ थीथी प्रकारया वसः पुंकेगु व आभूषणं द्यःयात शोभायमान यायगु ज्या नं याना हयगु याःगु दु । सक्वया बज्रयोगिनी, विजयश्वरीया आकाश योगिनी, फम्पिया बज्रयोगिनीयात बांबांलाक्क झलमल जुइक वसः पुंका तिसां तिइका तःगु खना वयाच्वनागु दु । योगिनीपिन्सं विशेष याना क्वँय्या पाखें दयकातःगु तिसां तियाच्वंगु खंकेफु । थुकिया नापं योगिनीपिन्सं पञ्चमुद्राया आभूषणं सुशोभित जुयाच्वंगु दु ।

योगिनीपिन्सं थुकथं पञ्चम्ुद्राया आभूषणं सुशोभित जुइमाःगु हुनिं धैगु हे फुक्क प्रकारया दोषं मु्क्त जुइगु भावना कथं ंखः धकाः कायगु यानातःगु दु । पञ्चमु्द्रा धैगु न्यागू ताजिया आभूषण खः । वसपोलपिन्सं तिइगु न्यागू आभूषणय् छेँनय् तिइगु चक्रि, न्हाय्पनय् तिइगु कुण्डल, गपतय् तिइगु कण्ठी, ल्हापा पाकुराय् तिइगु रुचकया रुपय् बाजु, नाडीइ न्ह्यायगु चुरा व जँय् तिइगु मेखला खः ।

थ्व न्यागूकथंया तिसा, मुद्रायात पञ्चबुद्धया चिंकथं नं कायगु यानातःगु दु । अर्थात योगिनीपिं पञ्चबुद्ध, पञ्चस्कन्ध आदिं पूणर् जुया बिज्यापिं धैगु कथं खः धैगु क्यनेत नं खः धकाः धायगु यानातःगु दु । पञ्चबुद्धया आभुषणकथं चक्रि अक्षोभ्य बुद्धया प्रतिक, कुण्डल अमिताभ बुद्धया प्रतिक, कण्ठी रत्नसम्भव बुद्धया प्रतिक, रुचक वैरोचन बुद्धया प्रतिक, मेखला अमोघसिद्धि बुद्धया प्रतिक कथं कयातःगु खँ साधन मालाय् न्ह्योथनातःगु दु ।

थुकथं हे योगिनीपिन्त नरशिरमाला, किकिंपा, मुद्रामाला, सिक्रि, घुंघरु आभूषणया रुपय् तिइका तःगु खनेदु । थुकथं योगिनीपिन्त गुगुं शाश्त्रिय आभूषणया रुपय् व गुगुं वर्तमान प्रचलनया रुपय् नं तिइका वयाच्वंगु दु । थुकथं हे योगिनीपिन्सं थीथी वस्तु नं धारणा यानावयाच्वंगु दु । वसपोलपिन्सं खव ल्हातं मनूया खप्पर धारण यानावयाच्वंगु दुसा जव ल्हातं अश्त्रया रुपय् कयातःगु कत्र्रि धारण याना वयाच्वंगु दु । थुकथं हे योगिनीपिन्सं खट्वांग, खडग, व कत्र्रिया नापं बज्र नं धारण यानावयाच्वंगु दु । वसपोलपिन्सं धारण याना वयाच्वंगु आभूषण व वस्तुं नं थःथःगु हे कथं दर्शनं जायाच्वंगु दु । गुकियात झीसं बांलाक चिन्तन मनन यानावन धाःसा ज्ञान हासिल यायत तिवः जूवनिगु खनेदु ।

•  सुगत रत्न सिन्दुराकारपाखें