अमेरिकामा निभा: श्रेष्ठको ‘साँखुका पाँच ध्वाखा’ प्रदर्शन

अमेरिकामा ‘साँखुका पाँच ध्वाखा’ को प्रदर्शन: शंखरापुरकी छोरी निभा श्रेष्ठले अन्तर्राष्ट्रिय कला–मञ्चमा उकालिन् नेपालको इतिहास शंखरापुर, साँखु: आफ्नो जन्मभूमिको ऐतिहासिक परिचयलाई कलामार्फत अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा स्थापित गर्ने क्रममा शंखरापुर नगरपालिका–७, फिसलमा जन्मिएकी कलाकार निभा श्रेष्ठ ले संयुक्त राज्य अमेरिकाको बोस्टनस्थित प्रख्यात Galatea Fine Arts ग्यालरीमा एकल चित्रकला प्रदर्शनी गरिरहेकी छन्।
नोभेम्बर ७ देखि ३० तारिखसम्म चल्ने उक्त प्रदर्शनीमार्फत श्रेष्ठले पौराणिक शहर साँखुको ‘साँखुका पाँच ध्वाखा’ (साँखुका पाँच ढोका) विषयक शृङ्खला प्रदर्शन गरेकी छन्।
ललितकला क्याम्पस, जमलबाट स्नातकोत्तर गरेपछि अमेरिकाबाट फाइन आर्ट्समा मास्टर्स डिग्री हासिल गरेकी निभा श्रेष्ठ हाल बोस्टन शहरलाई नै आफ्नो कर्मथलो बनाउँदै आएकी छिन्। वैवाहिक जीवनका बाबजुद पनि उनी कलामार्फत मातृभूमि र यहाँको अमूल्य संस्कृतिप्रतिको अगाध प्रेम झल्काउन निरन्तर सक्रिय छिन्।
उनको यसपटकको प्रदर्शनीको मूल लक्ष्य भनेको ३० वर्षअघि आठ ढोकाले घेरिएको पौराणिक शहर साँखुका अस्तित्वमा रहेका पाँच ध्वाखाहरूलाई क्यानभासमा पुनर्जीवन दिनु हो।
साँखुका पुराना सिकोचा ढोका, पुखुलाक्षि ढोका र लायकु ढोकाका अवशेष मात्र जमिनमुनिको शिल्लक बाँकी रहेका छन्। तर निभा श्रेष्ठले आफ्नो क्यानभासमा जीवित रहेका पाँच ध्वाखाहरूको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक कार्यलाई कलात्मक रूपले उतारेकी छन्, जसको महत्व यस प्रकार छ:
द्यो ध्वाखा (धुँल्ला टोल): श्री श्री बज्रयोगिनी माता तथा अन्य देवदेवीहरूलाई शहरभित्र भित्र्याउने ढोका।
सि ध्वाखा (महादेवस्थान): अन्त्येष्टि प्रयोजनका लागि पार्थिव शरीर सिपुली (मसानघाट) लैजाने ध्वाखा।
धलंको ध्वाखा: श्री माधवनारायण भगवानलाई शालिनदीमा व्रत बस्न आवतजावत गरिने ऐतिहासिक मार्ग।
म्ह्यय मचा ध्वाखा (साँगाल): छोरीहरूलाई अनमायर पठाउने परम्परागत ढोका।
लशकुश ध्वाखा: साँखुकी बुहारी भित्र्याइने ढोका, जहाँ स्वागतको प्रतीक दुई कलश पोखरी रहेका छन्।
श्रेष्ठले यी पाँच ढोकाहरूको सांस्कृतिक महत्व र साँखु शहरको ऐतिहासिक पहिचानलाई केवल चित्रको रूपमा मात्र नभई गहिरो भावनात्मक संलग्नता का साथ क्यानभासमा उतारेर प्रदर्शनीमा राखेकी छन्।
यस प्रदर्शनीले कलाकार निभा श्रेष्ठले आफ्नो जन्मभूमिको गौरवमय इतिहासलाई कलामार्फत जीवन्त बनाउँदै अन्तर्राष्ट्रिय कला जगतमा नेपालको पहिचान स्थापित गर्न सफल भएको स्पष्ट रूपमा देखाउँछ।