तेस्तुङ बज्रवाराहीलय् नीस्वनातःगु गुथिया धल:

नेवाःतसें न्ह्याका वयाच्वंगु आपालं जात्रा पर्वत गुथिपाखें न्ह्याका वयाच्वंगु दु । नेवाःतसें थःगु समुदायया दथुइ जात्रा, पर्व वा पुजाआजा याय्त गुथिया व्यवस्था याना सकलें मुना मंकाः रुपं ज्या याना वयाच्वंगु दु । उकिं जात्रा, पर्व व गुलि गुलिं पुजाआजा नं गुथिया भरय् जुया वयाच्वंगुलिं नेपाःया सन्र्दभय् गुथिया महत्व आपालं दयाच्वंगु दु । गुथिया व्यवस्था स्वनिगलय् जक दुगु मखु । स्वनिगलं पिने पिने नेवाःतयसं जात्रा न्ह्याका वयाच्वंगु पुलां बस्तिइ जात्राया नितिं गुथिया व्यवस्था यानातःगु दु । गुथित नं थीथी कथंया ज्या याय्गु कथं दयाच्वंगु दु । उकिं जात्राय् याय्माःगु ज्याखँया विभाजन याना हे गुथिया व्यवस्था याना उगु गुथिया मनूतसें वा गुथियारतसें जात्रायात सभ्य व भव्य रुपं न्यायकेगु ज्या याना वयाच्वंगु दु ।
थ्व छगू नेवाः समु्दायया विशेषता जुया परापूर्वकालं निसें थौं झीगु न्ह्योने तकं दं वयाच्वंगु दु । गुथि हे नेवाः एकताया चिं तकं जुयाच्वंगु दु । उकिं नेवाःतसें गुथियात तच्वतं प्राथमिकता बिया न्ह्याका हय्गु ज्या यानाच्वंगु दु । थ्व धैगु हे नेवाःतय्त थःगु धर्म, संस्कृति व संस्कारयात सभ्यताया रुपय् स्थापित याना तयगु ज्या खः ।
थुकथं गुथिया खँ ल्हाना वनेबलय् प्राचीन टिष्टुग बज्रवाराहीलय् आपालं गुथिया व्यवस्था यानातःगु दु । अन न्ह्याका वयाच्वंगु जात्रा पर्व पुजाआजा लगायत सामाजिक ज्याय् थ्वहे नीस्वना तःगु गुथिं ज्या याना वयाच्वंगु दु । थुकथंया गुथिया व्यवस्थां याना नं थौं तकं नं टिष्टुग बज्रबाराही देवीया स्वदँया व झिंनिदँया जात्रा सफलता पूर्वक न्ह्याका वयाच्वंगु दु । थुगु गुथि न्ह्याकेत हरेक गुथिइ आयस्ताया रुपय् जग्गाया व्यवस्था यानातःगु दु । थुगु जग्गाया बाली व मेगु गुगुं नं कथंया आम्दानी पाखें हे गुथिया ज्याखँत न्ह्याका वयाच्वंगु दु । प्राचीन टिष्ट्ुग बज्रबाराहीलय् नीस्वनातःगु गुथिया धलः थुकथं दु् ।
पाईकेशरी गुथि
पशुपतिनाथ गुथि,
कोट मामला गुथि
भगवनी गुथि
श्री ५या वायु गुथि
गुहेश्वरी कन्या भोजन गुथि
नन्दिकेशर गुथि
शालिन्दा पोशाक गुथि
मत च्याकेगु गुथि
पोशाक हिलेगु गुथि
नरदेवी कन्या गुथि
तलेजु गुथि
श्री ५या सरकार गुथि
नरदेवी कन्या भोजन गुथि
गणेश कुमारी चुनि गुथि
गाडकेशरी गुथि
नन्दीकेश्वर महाद्यः गुथि
आगं गुथि
बज्रवाराही खड्ग गुथि
उन्मतेश्वर महाद्यः गुथि
चखल नारांद्यः गुथि
कोट मौला भगवती गुथि
सदावती गुथि
कोट मौला गुथि
आकाश देवी गुथि
सालिन्दा गुथि
पशुपतिनाथ कन्या गुथि
अधिनस्थ ईश्वरी गुथि
तेमला देवी गुथि
बज्रवाराही गुथि
आकाश मत गुथि
गुनाहि गुथि
प्रजा चुनि गुथि
श्री नारांद्यः गुथि
नेपाल तलेजु गुथि
नरदेवी कन्या भोजन गुथि
गुनाल गुथि
ऐतानी ममासी कोट मामला गुथि
नुवाकोट भैरव गुथि
बज्रवाराही तीन वर्षे गुथि
बज्रवाराही ऐलानी नम्वरी गुथि
-सुगत रत्न सिन्दुराकार