किजापुजा (कार्तिक १३ गते) बिदा बीमाः

थुगुसी नं स्वन्ति नखःया तिथि गडबड यासें म्हपुजा व किजापुजाया न्हि स्यंकूगु खँय् आपत्ति प्वंकुसें नेकपापाखें निर्वाचित येँदेय्या प्रदेश सांसद डा. अजयक्रान्ति शाक्यं ने.सं. ११४० कछलाथ्व दुतिया अर्थात कार्तिक १३ गते बुधवाः कुन्हु किजापुजा यायेगु लागिं सार्वजनिक बिदा बीत सरकार समक्ष इनाप यानादीगु दु ।
लिसें वय्कलं नेवाः परम्परा कथं कौलागा आमाइ (कार्तिक ११ गते) सोमवाः लक्ष्मीपुजा, कछलाथ्व पारु (कार्तिक १२ गते) मंगलवाः म्हपुजा लिसें नेपाल संवत्या न्हूदँ व कछलाथ्व दुतिया (कार्तिक १३ गते) बुधवाः कुन्हु किजापुजा यायेत नं सकसितं इनाप यानादीगु दु ।
पञ्चांग निर्णायक समितिं घडी पलाया ल्याःचाः न्ह्यःने तयाः नेवाः परम्परा व नखःचखः स्यंकेत स्वःगु द्वपं बिसें वय्कलं नेवाःतय् किजापुजा कार्तिक १३ गते हे लाः वइगु जूगुलिं वकुन्हु नेवाःतय्त नं किजापुजा यायेगु लागिं सार्वजनिक बिदा बीत इनाप यानादीगु दु ।
सुथय् सुर्योदय जुइबलय् छु तिथि लाइ वकुन्हु न्हिछि वहे तिथि माने यायेगु नेवाः परम्परा दुगु खँयात लुमंकुसें वय्कलं घडी पलाया खँ न्ह्यःने हयाः नेवाः परम्परा स्यंके मदइगु खँय् नं बः बियादिल । पञ्चांग निर्णायक समितिं न्हापा न्हापा जुजुया सिन्हः तीगु साइत पिकाये माःगु जूगुलिं नेवाःतय् मेमेगु तिथिमिति स्यंका छ्वइगु खःसा आः देशय् गणतन्त्र वयेधुंकाः नं वहे सामन्ती सोच तयाः समितिं ज्या यानाच्वंगु द्वपं नं वय्कलं बियादिल ।
पञ्चांग निर्णायक समितिं पित हःगु ईया ल्याःचाः कथं कार्तिक ११ गते सुथय् ९.४५ बजे तक आमाइ दु । उकिया अर्थ वकुन्हु सूर्योदय जूगु इलय् आमाइ हे तिथि लाःगु जुल । सूर्योदय जूबलय् आमाइ तिथि लाःगु जुयाः वकुन्हु न्हिछि हे आमाइ जुइ व नेवाःतय्सं आमाइकुन्हु हनेमाःगु नखःचखः वकुन्हु हे हनी ।
न्हिनय् तिथि हिल धायेवं तुं नेवाःतय्सं छन्हुं हे निगू पर्व हनेगु ज्या याइ मखु । पञ्चांग निर्णायक समितिया खँ न्यनेगु खःसा सुथय् म्हपुजा यायेमाःगु जुइ, जबकि नेवाःतय्सं सुथय् म्हपुजा याइ मखु, म्हपुजा धइगु बहनी हे जक याइ । सांसद डा. शाक्यं धयादी, ‘सिन्हः तीत साइत पिकायेगु पञ्चांग समितिया ज्याप्रति झीत छुं आपत्ति मदु ।
तर साइत हे पिकायेम्वाःपिं झी नेवाःतय्त समेत साइतय् जक सिन्हः तीत बाध्य यायेगु व साइत पिकायेगु नामय् नेवाःतय् नखःचखः हे स्यंकेगु ज्याप्रति धाःसा झीगु आपत्ति खः ।’घडी पलाया ल्वाभः छ्यलाः नेवाःतय् व्यवहारयात स्यंकेगु ज्या मयायेत नं वय्कलं समितियात सुझाव बियादिल ।
म्हपुजा व नेपाल संवत्या न्हूदँ दथुइ छुं स्वापू मदु धकाः पञ्चांग समितिं पिने धयाच्वंगु खँय् नं आपत्ति प्वंकुसें वय्कलं धयादिल, ‘नेवाःतय् दथुइ म्हपुजा यायेमाःगु मेमेगु नं संस्कारत दु । तर प्रतिपदा कुन्हु याइगु म्हपुजा विशेष कथंया म्हपुजा खः । थ्व झीगु शरीर, मन व बचनयात शुद्ध यायेत याइगु म्हपुजा खः ।
मन, वचन व शरीरयात शुद्ध यानाः नेवाःतय्सं न्हूदँ हनीगु खः । थज्याःगु खँय् भ्रम मन्यंकेत नं समितियात इनाप दु ।’पञ्चांग निर्णायक समिति धइगु वि.सं. २०२५ सालय् तिनि वःगु खः, तर थज्याःगु तिथिया विवाद व स्वयां न्ह्यः नं दु उकिं आः पिहां वःगु विवादया लागिं समितियात दोष बी मजिउ धकाः समितिया पदाधिकारीतय्सं यानाच्वंगु दावीयात कयाः नं सांसद डा. शाक्यं लिसः बियादीगु दु ।
वय्कलं धयादी, ‘तिथिया बारे थज्याःगु विवाद दुगु जुयाः हे उकियात मदयेकेगु लागिं पञ्चाग समिति गठन याःगु खः । यदि न्हापा थेंज्याःगु विवाद आः नं दया हे च्वनीगु खःसा पञ्चांग समिति छु यायेत ?समितिया ज्या तिथिया थ्व विवादयात मिले यानाः सकसियां जात्रापर्वयात सुचारु याना तयेगु खः । व ज्या उमिसं यायेमाः ।’
पञ्चांग समितिं जात्रापर्व सम्बन्धी विवाद पिकयाः सरकारयात दिग्भ्रमित यायेगु मखु कि पिहां वयाच्वंगु विवादयात समाधान यानाः सरकारयात अःपुकेगु ज्या यायेमाःगु सुझाव नं वय्कलं बियादिल । आः वि.सं. २०७७ सालय् नं स्वन्ति पर्वय् थज्याःगु हे विवाद पिहां वइकथं पात्रो दयेकातःगु दु धासें वय्कलं पञ्चांग समितिं थ्व समस्या नं आः हे माःगु सल्लाह यानाः समाधान याना तयेत नं इनाप यानादिल ।
थुगुसी नेवाःतय्सं कार्तिक १३ गते दुतिया क्यनी कुन्हु जक किजापुजा न्यायेकीगु जूगुलिं वकुन्हु नं सार्वजनिक बिदा बीत इनाप यासें आः संघीय सांसद कृष्णगोपाल श्रेष्ठया नेतृत्वय् येँया नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीपाखें निर्वाचित स्वंगुलिं तहया जनप्रतिनिधित प्रधानमन्त्रीयाथाय्डेलिगेशन वनेगु तयारी जुयाच्वंगु जानकारी नं वय्कलं बियादिल