११ औँ दिनमा पनि जीवितै उद्धार, सुरुङ र भग्नावशेषबाट पलायो आशा

काठमाडौं/भोटेकोशी–त्रिशूली क्षेत्रमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीको ११ औँ दिनमा पनि खोजी तथा उद्धार अभियान जारी रहँदा सुरुङ र भग्नावशेषबाट मानिसहरू जीवितै फेला पर्ने क्रमले बेपत्ता परिवारमा आशा जगाएको छ।

शनिबार माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजनाको अडिट–४ सुरुङभित्र फसेका एक चिनियाँ कामदारलाई ११ दिनपछि जीवितै उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा दक्षिण कोरियाली विशेषज्ञहरूको संयुक्त टोलीले सुरुङभित्र करिब २२५ मिटरको दूरीमा रहेका उनलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालेको हो।

उद्धारपछि ती चिनियाँ कामदारलाई तत्काल हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौंको छाउनीस्थित सैनिक अस्पताल ल्याइएको छ। उनको स्वास्थ्य अवस्थाबारे चिकित्सकहरूले निगरानी गरिरहेका छन्। सुरुङभित्र थप मानिस हुन सक्ने आशंकामा खोजी कार्य भने जारी राखिएको छ।

१० औँ दिनमा त्रिशूली–३एबाट दुई जनाको उद्धार

यसअघि बाढी आएको १० औँ दिनमा त्रिशूली–३ए जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट दुई जनालाई जीवितै उद्धार गरिएको थियो। सुरुङभित्रबाट मानिसहरूको आवाज सुनिएपछि उद्धार टोलीले विशेष अपरेसन सञ्चालन गरेको थियो।

लामो समयसम्म कुनै खबर नआएपछि आफन्तहरूले उनीहरू जीवित भेटिने आशा लगभग त्यागिसकेका थिए। तर सुरुङभित्रबाट जीवितै उद्धार भएपछि परिवारमा खुसीको माहोल बनेको थियो। उद्धार गरिएका कवीर महर्जनका भाइले ढिला भए पनि दाइलाई जीवितै भेट्न पाउँदा खुसी लागेको बताएका छन्। त्यस्तै सञ्जय साहका आफन्तले पनि उनको जीवितै उद्धार हुने आशा करिब मरिसकेको बताएका थिए।

त्रिशूली–३ए सुरुङमा थप मानिस नरहेको देखिएपछि त्यहाँको खोजी कार्य टुङ्ग्याउने तयारी गरिएको छ। उद्धारमा प्रयोग गरिएका केही उपकरणलाई अन्य प्रभावित क्षेत्रमा, विशेषगरी त्रिशूली–३बी तथा माथिल्लो त्रिशूली–१ मा प्रयोगका लागि पठाइएको छ।

आमाको मृत्यु स्वीकारेर किरियाकर्म, ११ औँ दिनमा जीवितै भेटिइन्

शनिबार नै नुवाकोटको बेत्रावती बजारमा बाढीले भत्काएर लडाइदिएको घरको भग्नावशेषबाट ६३ वर्षीया चण्डिका श्रेष्ठलाई जीवितै उद्धार गरिएको छ।

बेत्रावतीको झोलुङ्गे पुलनजिक रहेको उनको घर बाढीले बगाएर लडाइदिएको थियो। बाढीपछि उनका छोरा आशिष श्रेष्ठले पटक–पटक घर भएको ठाउँमा पुगेर आमाको खोजी गरेका थिए। तर क्षेत्र दलदलमा परिणत भएकाले उद्धार तथा खोजी गर्न कठिन भएको थियो।

आमाको अवस्था पत्ता नलागेपछि परिवारले उनलाई मृत ठानेर अन्तिम संस्कारसमेत गरिसकेको थियो। अझ विडम्बना, उद्धार भएको दिन अर्थात् ११ औँ दिनमै परिवारमा उनको किरियाकर्म चलिरहेको थियो। तर नियतिले अर्को कथा लेखिसकेको रहेछ—उही दिन चण्डिका श्रेष्ठ भग्नावशेषबाट जीवितै उद्धार भइन्।

जीवितै भेटिएपछि चण्डिकालाई हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याइएको छ। उनका पति भने अझै सम्पर्कविहीन छन्।

चण्डिकाको यो उद्धार घटनाले बाढीको विनाशबीच पनि आशा मर्न नहुने सन्देश दिएको छ। परिवारले मृत्यु स्वीकारिसकेको अवस्थामा ११ औँ दिनमा जीवितै भेटिनु आफन्तका लागि भावुक र अविश्वसनीय क्षण बनेको छ। प्रकृतिको शक्तिका अगाडि मानिस निरीह देखिए पनि खोजी र उद्धारमा कायम राखिएको आशाले कहिलेकाहीँ जीवन फर्काउन सक्ने उदाहरण चण्डिकाको घटनाले दिएको छ।

११ दिनपछि पनि आशा जीवित

भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्‍याएको छ। सरकारी तथ्याङ्कअनुसार हालसम्म १ हजार २ सय ९५ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ भने ५ हजारभन्दा बढी मानिस अझै सम्पर्कविहीन छन्।

विभिन्न जलविद्युत् आयोजना, निर्माणस्थल, नदी तटीय बस्ती तथा घरहरूमा फसेका मानिसहरूको खोजी जारी छ। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार बाढीबाट ३ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको छ।

बाढीले सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना, विद्यालय, धार्मिक तथा सांस्कृतिक संरचना र हजारौँ घरमा क्षति पुर्‍याएको छ। यस्तो भयावह विनाशका बीच १० औँ दिनमा त्रिशूली–३ए सुरुङबाट दुई जना र ११ औँ दिनमा माथिल्लो त्रिशूली–१ सुरुङबाट एक चिनियाँ कामदार तथा बेत्रावतीबाट एक महिला जीवितै उद्धार हुनुले खोजी अभियानमा नयाँ आशा थपेको छ।

बाढी आएको ११ दिन बितिसक्दा पनि जीवनको सम्भावना समाप्त भइसकेको छैन। चण्डिका श्रेष्ठको उद्धारले मृत्यु स्वीकारिसकेको परिवारमा समेत आशा फर्काउन सकिन्छ भन्ने शक्तिशाली सन्देश दिएको छ।