नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य राष्ट्रिय प्रज्ञा पुरस्कार प्रदान,
सुभाय् संवाददाताJune 25, 2025 मा प्रकाशित (८ महिना अघि) अनुमानित पढ्ने समय : ४५ मिनेट
गायक दीप श्रेष्ठलाई दीर्घ साधना सम्मान; ८ जना वरिष्ठ स्रष्टालाई पुरस्कार
काठमाडौं, २०८१ असार ११ गते, बुधबार/नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा-प्रतिष्ठानले आज राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलका हातबाट वरिष्ठ गायक दीप श्रेष्ठलाई ‘नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य दीर्घ साधना सम्मान-२०८१’ र आठ जना अन्य वरिष्ठ स्रष्टालाई ‘नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य राष्ट्रिय प्रज्ञा-पुरस्कार-२०८१’ ले सम्मानित गरेको छ। बुधबार दिउँसो राष्ट्रपति भवन शीतल निवासमा एक कार्यक्रम आयोजना गरी सम्मान अर्पण गरियो।
कला र संस्कृतिको महत्त्वमा राष्ट्रपतिको जोड
पुरस्कार समर्पण गर्ने क्रममा राष्ट्रपति पौडेलले प्रज्ञा-प्रतिष्ठानद्वारा प्रदान गरिएको सम्मान स्रष्टाहरूको दीर्घकालीन साधना, समर्पण र सिर्जनशीलताको प्रतीक भएको बताए। उनले सङ्गीत र कलालाई केवल मनोरञ्जनको माध्यम मात्र नभई चेतना र संस्कारको संवाहकको रूपमा चित्रण गरे। सङ्गीत र नाट्यको माध्यमबाट संवेदनाको उजागर हुने, विचार सुसंस्कृत हुने र समाजलाई सकारात्मक रूपान्तरणको बाटोमा अग्रसर गराउने विचार पनि राष्ट्रपतिले व्यक्त गरे। नेपाल जातजाति र सामुदायिक विविधताले सम्पन्न भएकाले सांस्कृतिक र नाट्य रूपमा विश्व चिन्तनको एक केन्द्र बन्ने गरी राज्य अघि बढ्नुपर्नेमा पनि उनले जोड दिए।
पुरस्कारले स्रष्टालाई थप प्रेरित गर्ने: मन्त्री पाण्डे
समारोहका विशेष अतिथि संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री बद्रीप्रसाद पाण्डेले पुरस्कृत स्रष्टाहरूलाई बधाई तथा शुभकामना दिए। उनले पुरस्कारले पुरस्कृत स्रष्टाहरूको विगतको योगदानको सम्मान गर्दै थप विकास र प्रगतिका लागि प्रेरित गर्ने र नयाँ पुस्तालाई सङ्गीत तथा नाट्य लगायतका अभौतिक संस्कृति हस्तान्तरण गर्दै प्रोत्साहित गर्ने पनि बताए। मन्त्री पाण्डेले प्रज्ञा-प्रतिष्ठानले प्रदान गरेको पुरस्कार सबै दृष्टिकोणबाट समावेशी भएकाले सिङ्गै राष्ट्र नै पुरस्कृत भएको अनुभूति व्यक्त गरे।
राष्ट्रिय एकतामा सांस्कृतिकर्मीको भूमिका: कुलपति शर्मा
प्रज्ञा-प्रतिष्ठानका कुलपति निशा शर्मा पोखरेलले विविधतापूर्ण एकता नै नेपाली समाजको विशेषता भएकाले त्यसलाई सुदृढ गर्न र राष्ट्रिय एकता तथा अखण्डतालाई मजबुत बनाउन सांस्कृतिकर्मीको ठूलो भूमिका हुने बताइन्। कला-संस्कृतिका संवाहक कलाकर्मीलाई प्रोत्साहित गर्नु, दीर्घ साधक र स्रष्टाका योगदानलाई कदर गर्नु राज्यको दायित्त्व महसुस गरी प्रज्ञा-प्रतिष्ठानले २०७१ सालबाट स्रष्टाहरूलाई पुरस्कृत गर्ने परम्परा सुरु गरेको उनले स्मरण गराइन्। कुलपति शर्माले यसअघि ६ विधामा ६ जना स्रष्टालाई पुरस्कृत गर्दै आएकोमा यसै वर्षदेखि वाद्यवादन विधा र खोज अनुसन्धान विधामा एक-एक जना र सङ्गीत र नाट्य विधामा आजीवन योगदान दिने एक वरिष्ठ स्रष्टालाई ‘नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य दीर्घ साधना सम्मान’ प्रदान गर्न थालिएको पनि स्पष्ट पारिन्।
कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्य राख्दै प्रज्ञा-प्रतिष्ठानका उपकुलपति शम्भू राईले कलाकारको निरन्तर साधना र सृजनाले नै कलालाई जीवन्त बनाउने भएकाले कलाकारलाई सम्मान आवश्यक भएको बताए।
सम्मानित हुने स्रष्टाहरू
यस वर्षको ‘नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य राष्ट्रिय प्रज्ञा-पुरस्कार-२०८१’ बाट सम्मानित हुनेहरूमा:
सङ्गीत विधा: वरिष्ठ गायिका कुन्ती मोक्तान
रङ्गमञ्च विधा: वरिष्ठ रङ्गकर्मी हरिबहादुर थापा
परम्परागत तथा शास्त्रीय सङ्गीत विधा: वरिष्ठ सङ्गीतज्ञ कुशेश्वरप्रसाद राई
लोकसङ्गीत विधा: वरिष्ठ लोकगायक नारायण रायमाझी
नाट्य विधा: वरिष्ठ नाटककार वेदकुमारी न्यौपाने
नृत्य विधा: वरिष्ठ नृत्य निर्देशक भूवनदास श्रेष्ठ
खोज अनुसन्धान विधा: कृष्णप्रसाद पौडेल ‘नृत्यानन्द’
वाद्यवादन विधा: वरिष्ठ तबलावादक राजु अग्रवाल
राष्ट्रिय प्रज्ञा-पुरस्कारको राशि एक लाख एक रुपैयाँ र ताम्रपत्र तथा दीर्घ साधना सम्मानको दुई लाख एक रुपैयाँ र ताम्रपत्र रहेको कार्यक्रमका सहजकर्ता तथा प्रज्ञा-प्रतिष्ठानका सदस्यसचिव कुश्मा महरा ‘प्रगति’ ले बताइन्।
कार्यक्रममा पुरस्कृत स्रष्टाका ताम्रपत्र प्राज्ञ परिषद् सदस्य र प्राज्ञसभा सदस्यबाट वाचन गरिएको थियो भने राष्ट्रपतिको आग्रहमा पुरस्कृत स्रष्टा कुन्ती मोक्तानले आफ्ना दुई गायिका छोरी सुवानी मोक्तान र शीतल मोक्तानका साथ ‘कोही भन्छन् जिन्दगी यो…’ बोलको गीत समेत मञ्चमा बेजोड रूपमा प्रस्तुत गरिन्।