“नेपालमा Leader होइन Dealer हावी छ” – पी एल सिंह

“नेपालमा “राजनीति होइन लाजनीति” चलेको छ / Leader होइन Dealer हावी छ” – पी एल सिँह

इन्द्रलाल सिंह

पि.एल. दाई लक्का जवान हुँदै आफ्नो घर, परिवार छोडे। राजनीतिमा लागे। गणेशमान सिंह र मंगला देवी सिंह, चाक्सिबारी परिवारको सम्पर्कमा पुगे । परिवारको जेठो छोरो र सहयोगी बने । वर्ष बित्दै गए पी.एल. दाइमा राजनीतिको साथसाथै जेठा छोराको जिम्मेवारी पनि थपिंदै गए ।लौहपुरुष गणेशमान सिंह र मंगलादेवी सिंहलाई त्यो उचाइमा पुर्‍याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले । परिवारका साना पाँच बालबालिकाको पालन पोषण, शिक्षा दिक्षाको जिम्मा लिन बाध्य भए । त्यो परिवार भित्र डाक्टर, पाईलट, राजनीतिक नेता बनाउन सफल भए । नेपाली कांग्रेसले पी एल दाइलाई काठमाडौँको मेयर पदमा चुनाव लड्न निर्देश गरे । संसदीय चुनावमा वामपन्थी पक्षमा बढी मत खसेको ठाउँ कांग्रेसको लागि फलामको च्यूरा चपाउनु सरह को चुनाव थियो । उहाँको स्वभाव र आफ्नै पारिवारिक सम्बन्धले मेयर बन्न सफल भए । बिसं २०५२ सालमा काठमाडौं नगर पालिकालाई महानगर पालिका बनाए र नगर विकास को भिजन दिए।
पी एल दाईले राम्रै काम गरे पनि पार्टीले झेल गरे । मेयरको दोस्रो कार्यकाल बाट वञ्चित गरे र चुनाव जित्न असहज क्षेत्र मा सांसद को टिकट लिन बाध्य गरे । मरिचमान सिंह, पद्मरत्न तुलाधर जस्ता दिग्गज हस्तीहरु प्रतिद्वन्दी रहेको क्षेत्रमा चुनाव लड्न पठाए । यसका बावजुद पनि उनले चुनाव जितेर देखाए । नेपालको राजधानकै पूर्व मेयर र काठमाण्डौबाट निर्वाचित सांसदलाई मात्र “वातावरण मन्त्री” बनाई उनको अपमान गरे ।
नयाँ संविधान आए, पी एलका फरक मत रहे, संसद बहिस्कार गरे र चट्टान जस्तै अडिग रहे। “देशमा leader होइन dealer को हावी भयो”, “राजनीति होइन लाजनीति” चलेको छ रे भन्ने गर्थें पी एलदाइ । यही क्रममा गणेशमान सिँह र किसुनजीले नेपाली कांग्रेस परित्याग गरे ।
समय बित्दै गए, जिम्मेवारी थपिँदै गए सच्चा राजनीतिको उतारचढाव को क्रममा पी एल दाईले विवाह गर्न पनि भुले ।
बारह वर्ष पछि खोलो फर्किन्छ भने झै पी एल दाई बिर्सेको आफू जन्मेको घर र सिंह परिवार नरदेवी, ताम्सीपाखा मा ६०/६५ वर्षको युवा भएर फर्के जबकि आफ्नै सहोदर आमाबाबु बितिसकेका थिए । भएका एक्लो भाई, बहिनीहरुसँग रमाइलो जीवन बिताए ।
आफ्नै घर र परिवारमा फर्केको १६ वर्ष पछि पी एल दाईको स्वास्थ सम्बन्धी ठूलो समस्या आइपर्‍यो । परिवारले मेडिसिटी अस्पतालमा शल्यक्रिया गराए । तर निको नहुने रोग फेलापरे र विभिन्न प्रयास गर्दा पनि निको नभई पौष १ गते कसैसँग नझुक्ने,निस्कलंक, स्वच्छ छवि लिएर जनताको सदभाव, माया र मन जित्न सफल पिएल दाइले देह त्याग गरे ।(लेखक पिएल सिंहका भाइ हुन् )