जुनकिरीको कथा. ….!

सुशील ताम्राकार

धेरै बर्ष अघिको कथा हो यो । त्यो बेला सडकमा ट्रक हैन लरी मात्र गुड्थे, भक्तपुर मिनिबसहरुले मात्र जोड्थे , टेम्पुहरुले नक्साल-बालाजु -पाटनढोका र महाराजगंज मात्र चिन्थे , बाँकी गन्तब्यहरु पदचापहरुले चुपचाप नाप्थे ।
हाम्रो देवाली ( दे:पुजा ) सहर भन्दा धेरै टाढा, लैनचौर, राजदरबारको उत्तर ढोकाको नि उत्तर भिरालो चौर भएको ठाउँमा थियो । दे:पुजा हामी जस्ता भाराभुरीको लागि स्कुल छुट्टी अनि पिकनिक हुन्थ्यो । बिहानै देवता राख्ने खट लिएर जान लरी मरु डबलीको शोभा बढाउँथ्यो । बिहानै जब म्वायलीको आवाज ( एक प्रकारको सहनाई ) गुन्जिंथ्यो, त्यो जानाउ घन्टी हुन्थ्यो, लरी चढ्न जाने ।
देवता बाहेक लरी चढ्ने अधिकार हामी बालक संघकै हुन्थ्यो। लैनचौरको हाम्रो दे:गुख्यो( देपुजा चौर) पुग्ने बित्तिकै हामी मन्दिर संगैको भिरालो चौरमा लडिबुडी खेल्न पुग्थ्यौं । किन कि हाम्रो लागि हरियो दुबे चौर भनेको तिन्ख्यो ( टुँडिखेल ) मात्र थियो ।
सहरको मध्य भागका हामी वासिन्दाको लागि बेफिक्री खेल्ने त्यो भन्दा अच्छा मौका पाइन्नथ्यो। लडे भने चढे भने नि केही नहुने मखमली मैदान इँटा र ढुंगा लिपेको आँगनमा कहाँ हुन्थ्यो ? बैसाख जेष्ठको घामलाई हामी घाम मै सुकाईदिन्थेम । यति खेल्थेम कि बिचमा भोज ब्रेकमा मात्र ब्रेक हुन्थ्यो ।
भोजमा सबै भन्दा पहिले मुख चुठ्ने हामी राष्ट्रिय खेलाडीहरु हुन्थेम । फेरी खेल्न पुग्थ्यौं त्यहि भिरालो पाखामा। थाहै नपाई अँध्यारो हुन्थ्यो र हामी मध्येका छुल्याह मुल्याहले – “भूत वल .. …….ख्या: वल ” भनेर तर्साएर पछि झाल्य्याँस हुन्थेम । अँध्यारोमा भूत प्रेत पिसाच ख्याक आउँछ भन्ने डर सबैमा हुन्थ्यो । सडक बत्ती वा वस्तीको उज्यालो हुँदैनथ्यो। अब परेन त फसाद ? अँध्यारोमा भूतले तान्न सक्छ, ख्याकले छोप्न सक्छ । त्यैबेला हाम्रा लागि उज्यालो लिएर आउंथ्यो जुनकिरी । बत्ती बलेको ठाउँमा भूत प्रेत आउँदैन भन्ने दिव्यज्ञान पनि थियो हामीमा । हामी जुनकिरी समाएर त्यसकै फेरमा बैतरणी पार गर्ने कोशिश गर्थ्येंम र माथी पेट्रोल्म्याक्सको उज्यालो भएको ठाउँमा पुग्थेम र बा आमाको गाली स्विट डिसको रुपमा खान्थेम ।
अचेल न देवाली बाँकी रह्यो, न त्यो पाखो , न जुनकिरी । मात्र मनको कुनामा आफ्नो बाल्यकालको त्यो उज्यालो पिलपिल गरिरहेको भेट्छु ।
अस्तु! #संस्मरण#