मृत्यु संस्कारपछि पुन: नागरिकता

बेलबारी(मोरङ), साउन ३० गते । साउदी अरबमा कामको सिलसिलामा दुर्घटनामा परी गम्भीर घाइते भएका मोरङको बेलबारी–११ लक्ष्मीमार्गका सुभाष तामाङले जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङबाट नागरिकताको प्रमाणपत्र पाउनुभएको छ । नागरिकता प्राप्त गरेसँगै उहाँसँग रहेको मृत्यु दर्ता प्रमाणपत्र जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङले रद्द गरेको छ ।

तामाङले वि.सं. २०७२ को असार २४ गते साउदी अरवमा दुर्घटनामा पर्नुभयो । कम्पनीबाट आफूले प्राप्त गर्ने तलब लिन बैंक जाने क्रममा उहाँसँगै अरु चार जना नेपाली पनि दुर्घटनामा पर्नु भएको थियो । चार मध्ये तीन जना नेपालीको घटनास्थल मै मृत्यु भयो । कम्पनीले बाँचेका एक जनाको सघन उपचार कक्षमा राखेर छ महिना उपचार गर्‍यो । साउदी अरबको हुण्डाई कम्पनीले शव क्षत विक्षत भएकाले त्यहाँको अस्पताललाई गलत सूचना दियो । मृतकको पहिचान नगरेर अस्पतालले शव कम्पनीलाई बुझायो । सोही अनुसार सुभाष तामाङको मृत्यु भएको भन्दै कम्पनीले लाश बुझेर नेपाल पठाउने प्रक्रिया सुरु ग¥यो । कम्पनीले सुभाषको परिवारलाई मृत्युको खबर ग¥यो । आफन्तले सभाषको मृत्यु दर्ता गरेर दुतावास मार्फत शव नेपाल ल्याउने प्रक्रिया सुरु गरे । प्रक्रिया पुरा भएपछि सुभाष तामाङको शव नेपाल ल्याइयो र बौद्ध परम्परा अनुसार मोरङको बेलबारी–११ मा अन्त्येष्ठि गरियो । शव चिन्नै नसकिने गरी क्षत विक्षत भएकाले आफ्ना पति हुन् वा होइनन्, उहाँकी पत्नी सन्तोषी तामाङले मात्र होइन्, आफन्तले पनि ठम्याउन सकेनन् । सन्तोषी तामाङले भन्नुभयो – ‘पहिचान गर्न सकिने अवस्थामा शव थिएन, अझ शोकमाथि पीडा पनि थियो । कसरी चिन्नु र ?’

अस्पतालमा उपचाररत व्यक्तिको ७५ दिनपछि होस खुल्यो । होस खुलेको बिरामीले आफू सुभाष तामाङ भएको बताएपछि मात्र कपिलवस्तुका टेकेन्द्र भण्डारीको शव मोरङको बेलबारी–११ की सन्तोषी तामाङले आफ्नो पति मानेर अन्त्येष्टि गरेको खुल्यो ।

उता, कपिलवस्तुका टेकेन्द्र भट्टराईका परिवारले अन्त्येष्टि गरेको स्थानको माटो लगेर अन्तिम कार्य गरे । यता, सुभाष तामाङ परिवारमा भने खुसी छायो । यद्यपि, उहाँको जन्मस्थान भोजपुरको कुदाकाउलेमा सुभाषलाई पुनः जन्माएर पुर्नजन्मको विधी गराइयो ।

अहिले सुभाषको शरीर भरि चौटै चोट छ । दुई घण्टा अघि देखेको व्यक्तिलाई २ घण्टा पछि चिन्न सक्नुहुन्न उहाँ । बेलबारी –११ को लक्ष्मीमार्गमा सानो चिया पसल गरेर दुई छाकको जोहो गरिरहनु भएका तामाङका १४ वर्षीय छोरा र १२ वर्षीया छोरी छन् । छोरा छोरीलाई राम्रोसँग पढाउने र सुखी बनाउने सपना बोकेर बैदेशिक रोजगारमा हानिनुभएका तामाङको सपना पानीको फाका झैं फुटेको थियो ।

सरकारी अभिलेखमा मृतकको विवरण रहेका सुभाष हातमा मृत्यु दर्ताको प्रमाणपत्र बोकेर पुनः नागरिकता दिलाई पाउँ भन्दै ४ वर्ष यता लगातार सरकारी अण्डा धाइरहनु भएको थियो । गोरखापत्र दैनिकले समेत गत फागुन ८ गते प्राथमिकता साथ सुभाषले नागरिकता नपाएको समाचार छापेको थियो । तामाङलाई बिहीबार मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कोशहरि निरौलाले नागरिकता प्रदान गर्नुभयो ।

तीनै तहका सरकारले बैदेशिक रोजगारबाट फर्किएका युवालाई उद्यमका लागि सहुलियत प्रदान गरेका छन् । तालिम र ऋणको व्यवस्था गरेका छन् । अपाङ्ग बनेर फर्किनु भएका तामाङ सीपयुक्त तालिम र सहुलियत प्राप्त कर्जा लिएर उद्यम गर्न थाल्ने बताउनु हुन्छ ।

– हरिप्रसाद कोइराला , courtesy- gorkhapatraonline